Achter de stilte

Bekroningen

Eervolle vermelding Gouden Lijst 2011

Uit het juryrapport: 'Achter de stilte is een knap debuut over een gewaagd onderwerp. Een prachtig verhaal met een goede balans: actueel en beklemmend, maar tegelijkertijd nuchter van toon en tot nadenken stemmend.'

Tweede plaats Mooiste Boekomslag 2011

Het oordeel van de jury over het omslag van Achter de stilte luidde: ‘Eenvoudigweg bloedmooi!'

Tweede plaats beste jeugdboek van 2010 volgens Volkskrantrecensent Pjotr van Lenteren

Pjotr van Lenteren gaf Achter de stilte ook al een eervolle vermelding in dit overzicht van de boeken die volgens hem 'het eerste decennium van deze eeuw de moeite waard maakten. En die een langer leven verdienen.'

Achter de stilte

De pers

‘Hanika ontvouwt het drama op een luchtige, bijna achteloze toon en laat de lezers verpletterd achter. ...Zelden verscheen er zo'n briljante, gitzwarte inkijk in een meisjeskop.'
Pjotr van Lenteren gaf het boek 5***** sterren in de Volkskrant

'De rode wijn- en oude mannenlucht walmen van de bladzijdes van dit schokkende incestverhaal. ...In strak proza loodst Hanika de lezer naar een einde dat warempel best happy is.'
Joukje van Akveld in Vrij Nederland / De Republiek der Letteren

‘Je moet er wel net even aan toe zijn, zo'n heftig boek over incest, maar het is zowel stilistisch als inhoudelijk een staaltje vernuft dat Hanika hier laat zien. De chantage, de intimidatie, de schaamte en het grote verzwijgen zijn subtiel maar toch ook direct opgeschreven.'
Lees Jaap Friso's volledige recensie op zijn website Jaapleest

‘Een ontroerend, grappig, heftig, maar verschrikkelijk mooi geschreven boek.'
Ons Leidsche Rijn

‘wat een geweldig boek! ...dit boek raakt me enorm.'
Toine Susijn van boekhandel Selexyz

‘Fantastisch goed geschreven! Een belangrijk boek over misbruik - krachtig en moedig. ... Achter de stilte is een beklemmend boek over misbruik, een moeilijk en belangrijk onderwerp. ... Doordat het uit de ik-perspectief wordt verteld zit het je heel dicht op de huid. Dat maakt het de lezer niet makkelijk. Je moet mee door haar pijn, schaamte en angsten maar mag ook trots op haar moed en wilskracht zijn, op de geestigheid en vrolijkheid die ze alsnog opbrengt.'
Boekhandel Quist

'Hanika weet perfect hoe ze dingen moet zeggen zonder ze te zeggen, en tegelijkertijd toch nog een grens te trekken zodat de fantasie van de jeugdige lezer niet op hol slaat. ...Een humoristische noot af en toe versterkt de hoop die tussen de bladzijden ademt. ... Een boek dat op een bijzondere manier over een zwaar thema vertelt ... en dat niet onterecht verscheidene prijzen heeft gewonnen.'
Leeswijzer

‘De schrijfster heeft de gebeurtenissen bij opa prachtig door het verhaal heen gevlochten, en stap voor stap wordt de lezer deelgenoot gemaakt van de complexe gevoelens waar Justien mee worstelt. ... Het boek is echter meer dan een ´dramaverhaal´, het is een goed geschreven, levensecht en hoopvol verhaal.'
Kinderboekenpraatjes.nl

‘Het is heel goed dat er voor jongeren over zo'n moeilijk onderwerp als incest wordt geschreven. Juist in een boek kunnen jongeren zich even veilig terug trekken. Het lijkt mij goed om met ouders of op school zo'n boek bespreekbaar te maken.'
Leefwijzer.nl

'Het verhaal behoudt een zekere luchtigheid en wordt nergens te zwaar. Dat is mede te danken aan de prettige, natuurlijke schrijfstijl die in de overigens uitstekende vertaling behouden blijft.'
NBD Biblion

‘Het is heftig maar ook mooi, omdat vriendschap en hoop een grote rol spelen. Je moet gewoon doorlezen.'
Boekenwurm en Pleeg

'Beate Teresa Hanika koos een beklemmend onderwerp voor haar eerste boek, maar wist daar een sprankelend verhaal van te maken vol humor en hoop.'
Sevendays

'Een verhaal dat je meesleept, je laat huilen en laat gruwen. ... Hanika schrijft sowieso ongelooflijk goed. De lichtheid en de humor waarmee ze het drama vertelt, maken dat je dit boek nooit meer vergeet.'
Lees deze hele recensie op Leesfeest.nl

Achter de stilte

recensie

Briljante, gitzwarte kijk in een meisjeskop

Er zijn niet veel taboes meer te verzinnen, maar de Duitse debutant Beate Teresa Hanika (1976) heeft er een gevonden: een opa die zijn handen niet thuishoudt. De 13-jarige Justine heeft zo'n opa en dat is wel even wat anders dan de vriendelijke grijsaards die de kinderboekenplanken doorgaans bevolken.

Tot overmaat van ramp wordt ze ook nog verliefd op Klap, de verkeerde jongen uit de verkeerde wijk. Achter de stilte speelt zich af in de twee weken voorafgaand aan de verjaardag van Justine. Het is vakantie en ze moet als een moderne Roodkapje elke dag eten brengen naar haar eenzame grootvader. Haar beste vriendin Lizzy is op skivakantie en kan haar niet helpen.

Thuis is het ook niet zo gezellig. Haar moeder ligt meestal met migraine in een geblindeerde slaapkamer, haar vader is onbeholpen rechtlijnig, haar gothic grote zus is alleen met zwarte make-up en vriendjes bezig en haar grote broer studeert in een stad ver weg.

Toch hebben we hier niet te maken met een probleemboek, zoals de ongelukkig gekozen titel suggereert. Integendeel. Hanika ontvouwt het drama op een luchtige, bijna achteloze toon en laat de lezers verpletterd achter.

De taal is vanaf de eerste regel griezelig overtuigend. Justine blijkt een ongewoon sterk en humoristisch meisje en haalt in elke zin haar schouders nog hoger op. Je zou erom kunnen
lachen, ' als het niet zo pijnlijk was.

Dat is de belangrijkste reden dat het hier en daar naar de keel grijpende incestverhaal nergens onleesbaar wordt: Achter de stilte jongleert op een knappe manier met moeilijk te verenigen emoties als plezier en verontwaardiging, walging en een grijns.

De taal is hier en daar bijna fysiek voelbaar, bijvoorbeeld als Justine, om indruk op de jongens te maken, op het hoogste punt van de schommel afspringt en bijna haar arm breekt. De krakende klap is misselijkmakend.

Ook de onaangename sfeer in het ouderlijk huis van Justine zet Hanika met veel overtuiging neer. Iedereen is met zichzelf bezig en vader met iedereen. Hij probeert de boel bij elkaar te houden, maar op de verkeerde manier.

Als Justine voor het eerst iets durft te zeggen oyer de handtastelijke weduwnaar praat ieder-
een door haar heen. De tweede poging oogst hoongelach en ongeloof. De echte beklemming is niet te vinden in opa's flat, maar hier.

Eigenlijk is de oorzaak van haar lijden maar bijzaak: deze roman gaat over waardeloze ouders. En dan is er dat tweede verhaal, dat zo veel luchtiger van toon is. Daar vertelt Justine over haar hartverwarmende meisjesvriendschap-voor-het-leven met Lizzy en hun avonturen een jaar eerder, in de zomervakantie. Ze verschansen zich in een villa die rijp is voor de sloop en knokken met de jongens uit de nieuwbouwwijk.

Dat Justine nu net verliefd wordt op een van hen, en dat hij haar maar blijft opzoeken tot ze niet meer kan ontkennen dat ze verliefd is, verbindt de twee verhalen. Maar 'optimistisch en hoopvol' zoals de achterflap babbelt? Gelukkig niet zeg. Zeiden verscheen
er zo'n briljante, gitzwarte kijk in een meisjeskop.

Dit boek zit psychologisch zo goed in elkaar dat je je bezorgd afvraagt of het voormalige fotomodel Hanika zich zelf ooit zo gevoeld heeft. Als dat zo is dan heeft ze het razend knap opgeschreven. Als het niet zo is, is haar prestatie des te knapper.

Over de schaduwzijden van de modellenwereld schreef Hanika haar tweede jeugdroman, Erzahl mir von der Liebe.

Rotkappchen muss weinen - de oorspronkelijke titel van Achter de stilte - leverde Hanika een nominatie voor de prestigieuze Deutsche Jugendliteraturpreis op. Die won ze niet, maar haar naam is gevestigd. En terecht.

De smetteloze vertaling door Merel de Vink en het prachtig vormgegeven, suggestieve omslag maken de weg vrij voor evenveel waardering in Nederland.

Pjotr van Lenteren
Volkskrant, 30 oktober 2010