Lemniscaat

Filosofie

Beeld- en geluidsfragmenten bij Ger Groot, De geest uit de fles

Richard Strauss, componist van alle tijden. Richard Strauss’ toondicht Also sprach Zarathustra (1896) is te horen bij de openingsscène van 2001: A Space Odyssey (1968) van Stanley Kubrick

Dit is wat Coca-Cola ervan maakt

En dit een biermerk

Wagner, Das RheingoldDe Engelse illustrator Arthur Rackham (1867-1939) maakt een reeks tekeningen bij Wagners Ring des Nibelungen. De opera wordt muzikaal én als verhaal samengevat in het filmpje dat begint met de ouverture waarin je de Rijn hoort stromen.


Oedipus Rex In Oedipus Rex laat Sophocles het lot zien van de man die intelligenter en doortastender was dan wie ook, groot maatschappelijk succes had maar ten slotte ten val kwam door omstandigheden waaraan hij tegelijk wel en niet schuldig was: het ondoorgrondelijke raadsel van een wereld die zelf niet harmonisch en dus ook niet te beheersen is en uiteindelijk geen gerechtigheid kent. Aan het slot van de tragedie weet Oedipus niets anders te doen dan zichzelf te verblinden, zoals hij al die tijd blind was geweest voor zijn eigen lot, en weg te trekken uit zijn land. Hij krijgt van Creon, die hem zal opvolgen, de raad mee:

Woody Allen, Interiors. Een moderne vertaling daarvan vinden we in het slot van de film Interiors van Woody Allen uit 1978. Na de zelfmoord van hun labiele moeder kijken haar drie dochters uit het raam naar de zee waarin ze zich verdronken heeft. Rouw strijdt met berusting, maar verlossing is er niet. ‘The water is so calm’, zegt de een. ‘Yes’, zegt de ander, ‘it’s very peaceful.’ Dat is alles. {vanaf 12:40}

In het vijfde deel van Cantate BWV 82, Ich habe genug, verwoordt Johann Sebastian Bach het christelijk verlangen naar het hiernamaals.

Richard Wagner. De opera Parsifal (1882) van Richard Wagner is geïnspireerd op de middeleeuwse mythe van de heilige lans die de zijde van Jezus aan het kruis zou hebben doorboord, en de ‘Graal’, de kelk waaruit de apostelen tijdens het laatste avondmaal de wijn zouden hebben gedronken: het bloed van Christus. In de slotscène van Parsifal wordt hun wonderkracht vereerd.

Muziek van Nietzsche. Gebet an das Leben (1882), tekst Lou Salomé, muziek Friedrich Nietzsche. De versie voor koor en orkest kreeg een iets andere titel: Hymnus an das Leben.

De Italiaanse cineaste Liliana Cavani heeft die scène gereconstrueerd in haar film Al di là del bene e del male uit 1977.