Lemniscaat

Filosofie

Beeld- en geluidsfragmenten bij Ger Groot, De geest uit de fles


Als in een donkere spiegel In de vroege films van de Zweedse regisseur Ingmar Bergman wordt het onvermogen te geloven en de menselijke verlorenheid die daarvan het gevolg is, aangrijpend uitgedrukt. Een goed voorbeeld is de film Als in een donkere spiegel (een Bijbelcitaat uit de Brieven van Paulus) uit 1961.

Salvador Dalí, De Christus van de Heilige Johannes van het Kruis (1951). ‘Rede des toten Christus vom Weltgebäude herab, dass kein Gott sei’, monoloog door Oskar Sala naar de roman van Jean Paul.

Freud en Hitchcock. De freudiaanse psycho- analyse wordt ook in de film, vooral de Hollywoodfilm, in de twintigste eeuw ongekend populair. Eerder zagen we al hoe het slot van Hitchcocks Psycho zonder de psychoanalyse ondenkbaar zou zijn geweest. Een nog duidelijker voorbeeld daarvan vinden we in de film Spellbound uit 1945, die Hitchcock maakte met Dalí.

Freud en Woody Allen. Hoezeer de psychoanalyse ons gedrag en onze zelfinterpretatie heeft beïnvloed, wordt film na film duidelijk in het werk van Woody Allen. Hier zijn we Woody Allen bij de psychiater op de sofa in de film Annie Hall (1977).

Freud en de populaire cultuur. Het freudiaanse gedachtegoed is overal doorgedrongen in de populaire cultuur. In deze poppenfilm van Jen Gilomen en Kami Chisholm krijgt Freud bezoek van Ernie uit Sesamstraat en Tinky Winky, de paarse ‘gay’ uit de Teletubbies.