Lemniscaat

Filosofie

Beeld- en geluidsfragmenten bij Ger Groot, De geest uit de fles

[FRAGMENT HIER AANKLIKKEN]

Met Over grammatologie opende Derrida nieuwe wegen voor de interpretatie van teksten – en daarmee van tekensystemen in het algemeen. Dat besef was iets dat hem toeviel, zo vertelde hij later in een interview.

Intertekstualiteit. Teksten roepen in nieuwe omstandigheden steeds weer nieuwe betekenissen op – vooral wanneer twee teksten op elkaar botsen of met elkaar worden gecontrasteerd. Die ‘intertekstualiteit’ heeft Derrida zichtbaar gemaakt in zijn boek Glas uit 1974, waarin een tekst van Hegel tegenover een roman van Jean Genet wordt geplaatst. Uit hun wisselwerking komen weer andere teksten voort, die in kleine blokjes de pagina onderbreken. Het resultaat is een bladspiegel die vaak vergeleken is met de klassieke joodse Thora-commentaren van de Midrasj.

Gedicht als een ding – Gesprek met Gerrit Kouwenaar


Al vroeg kwam de kunst in opstand tegen de hiërarchie van ‘hoge’ en ‘lage’ kunst. Over de emancipatie van het (volkse) lied in de Romantiek hebben we het al in hoofdstuk 8 gehad. Zo’n honderd jaar later verwerkte Picasso Afrikaanse maskers uit een traditie die nog vaak als minderwaardig werd beschouwd in zijn schilderij Les demoiselles d’Avignon uit 1906-1907. Vijftien jaar later verwerkte de Franse componist Darius Milhaud in zijn balletmuziek La création du monde voor het eerst jazz-elementen in een klassieke compositie.

Het kan ook omgekeerd: in de song Love of My life maakte Carlos Santana onbekommerd (maar virtuoos) gebruik van de Derde Symfonie van Johannes Brahms.

Babi Pangang! – Ellie Lust # 2.

Derrida over deconstructie.

Deconstructie in de architectuur. Ook in de postmoderne architectuur van de jaren zeventig en tachtig werkte de deconstructie-gedachte door. Ontwerpen voor gebouwen werden bij op de tekentafel ontleed in elementen en op een ‘incongruente’ manier weer in elkaar gezet. Traditionele iconen werden op een ironische manier verwerkt in hypermoderne constructies, of bij de bouw zelf werd het verval ervan al bij voorbaat in scène gezet.

Over Roland Barthes: ‘The Death of the Author’ Simplified

Georges Moustaki, Je suis un autre