Cultuur en opvoeding

Lotty Eldering

ISBN: 9789047706335 | Uitvoering: Paperback | Prijs: € 37,50

Deze nieuwste editie is voor iedereen die een helder zicht wil krijgen op alle veranderingen in de afgelopen tien jaar op het gebied van cultuur en opvoeding. Sinds de eerste editie uit 2002 is het boek van Lotty eldering uitgegroeid tot een standaardwerk over allochtone ouders en kinderen, waarvan bijna 20.000 exemplaren verkocht zijn. Deze nieuwe editie sluit helemaal aan bij de actualiteit.


Onder allochtonen is het aantal jongeren dat niet voor het examen slaagt of voortijdig de school verlaat, nog steeds hoger dan onder autochtone jongeren. Aan de ene kant is er grote vooruitgang geboekt in het integratieproces. Steeds meer allochtone jongeren volgen hoger onderwijs en kunnen een goede positie op de arbeidsmarkt verwerven. Aan de andere kant verlaten allochtone jongeren vaker dan autochtone jongeren het middelbaar onderwijs zonder beroepskwalificatie. De oververtegenwoordiging van allochtone jongeren aan gewelddadige jeugdgroepen in de grote steden en de radicalisering van jonge moslims zijn zorgwekkend.

Cultuur en opvoeding

Ortho

de Verdieping OPVOEDVRAAG

Botsen verwachtingen en culturen als tortelduifjes een beetje uitgetorteld zijn? Zijn zeventienjarige zoon heeft een Nederlands-Marokkaanse vriendin. Natuurlijk is de jonge moslima hartstikke welkom bij hun thuis. Vanaf de eerste dag. De vader vindt het wel leuk en is nieuwsgierig. Kan hij straks, als zoonlief haar een keer uitnodigt mee te eten, nog gewoon zijn dagelijkse dosis wijn drinken? Zullen er verhitte discussies plaatsvinden over Gaza of IS? En zullen culturen botsen als de tortelduifjes een beetje uitgetorteld zijn?

Ze zijn er nog niet aan toe. Veel ouders zullen dat verzuchten bij kalverliefdes, eerste verkeringen. Misschien is zijn zoon er nog niet aan toe. Of misschien is zijn zoon híer niet aan toe, denkt zijn vader. Hij vraagt zich af of de relatie enige kans van slagen heeft met zoveel verschillende verwachtingen vanuit verschillende achtergronden. Vanuit familie, traditie, cultuur. De man-vrouw-verhouding. Of: wanneer mag seks? De vader ziet het meisje worstelen met oude waarden in een nieuwe omgeving. Hoe kan hij zijn zoon en diens vriendin een beetje helpen? Of moet hij zich nergens mee bemoeien?

Tussen steeds weer terugkerende opvoedvragen van alle tijden: de rits klassiekers over bedtijden, gezond eten, zakgeld, loslaten of bijsturen, is dit een vraag voor nu en de toekomst. Dat zegt pedagoog Abdelilah Boulal. “Nederland is een multiculturele natie en de islamitische gemeenschap is erg aan het groeien. Kinderen gaan met elkaar om op school, komen elkaar op straat en op clubs tegen. Voor hen zijn de culturele en religieuze verschillen niet zo belangrijk. Het is zelfs vaak stoer een vriendje of vriendinnetje uit die andere gemeenschap te hebben.”
Boulal adviseert de vader eens goed met zijn zoon te praten om te peilen hoe serieus de relatie is. En is die serieus, dan zou de Marokkaans-Nederlandse pedagoog ook een gesprek met het meisje aanraden. “Vraag haar eens hoe haar ouders de relatie zien.” Helemaal mooi zou het zijn rechtstreeks contact met die ouders te leggen.
Natuurlijk kan de vader ook passief afwachten wat er gebeurt. Maar als er later problemen ontstaan, gaat hij zich, zo denkt Boulal, toch schuldig voelen. “Het zijn nog pubers, die hulp en begeleiding nodig hebben. De vader kan zijn zoon bewust maken van de mogelijke consequenties van zo’n relatie, maar hem toch de ruimte laten voor een eigen keuze.”

Lotty Eldering is emeritus hoogleraar Interculturele pedagogiek van de Universiteit Leiden. Van haar verscheen vorig jaar de zevende (herziene) druk van het boek ‘Cultuur en Opvoeding’. Met haar ervaring schetst ze een beeld van de entourage van het meisje, haar familie, de cultuur: Het meisje is waarschijnlijk in Nederland geboren en haar ouders mogelijk ook. Maar dat het Marokkaanse gezin al lange tijd in Nederland woont, betekent nog niet dat het dezelfde waarden en normen heeft als een autochtoon gezin.
“Veel Marokkanen zeggen dat hun kinderen zelf hun vrienden en huwelijkspartner mogen kiezen, maar in de praktijk houden ze graag een vinger in de pap”, zegt Eldering. “Vooral Marokkaanse en Turkse meisjes worden buitenshuis gecontroleerd op hun gedrag. Het hebben van een vriendje, en nog wel een Nederlands vriendje, kan de reputatie van het meisje en de familie schaden. Daarom vertellen Marokkaanse meisjes vaak niet dat ze een vriendje hebben. Afspraakjes vinden in het geheim plaats.”
Een relatie van een Nederlandse jongen met een Marokkaans meisje zonder instemming van haar ouders heeft weinig kans op succes en kan tot grote conflicten leiden, waarschuwt Eldering vader én zoon. Openheid en wederkerigheid zijn belangrijke voorwaarden voor een goede relatie.
Wanneer het meisje uitgenodigd wordt om bij haar vriend thuis te eten, kan de vader rustig een glas wijn drinken, zegt Eldering: “Het lijkt mij juist goed dat zij van meet af aan meemaakt hoe het er in het gezin van haar vriend aan toegaat. Wel moet de zoon vooraf informeren of het meisje zich aan de spijsregels van de islam houdt. Opdat ze dus niet, ongewenst, varkensvlees of ander niet ritueel geslacht vlees voorgezet krijgt.”

Reageren? Zelf een vraag insturen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl

Over de auteur

Prof. dr. Lotty Eldering is emeritus hoogleraar Interculturele Pedagogiek aan de Universiteit Leiden. Zij heeft vijfentwintig jaar onderzoek verricht onder allochtone gezinnen in Nederland. De laatste twee decennia gaf zij college over interculturele pedagogiek aan studenten in de pedagogische wetenschappen.